مهران ترکی
سه شنبه 15 شهریور 1390

کاسنی یا شیکوره

سه شنبه 15 شهریور 1390

نوع مطلب :
نویسنده :مهران ترکی

کاسنی یا شیکوره Chichonum itybus    
شیکوره گیاهی است دوساله که برگهای سبز یاسفیدشدن آن به مصرف می رسد .کشت وکار شیکوره شبیه چغندرقند می باشد وهمانند چغندر دراردیبهشت ماه کشت می گردد. شیکوره معمولا به صورت مستقیم کاشته می شود .کشت نشایی شیکوره باعث منشعب شدن ریشه شیکوره می گردد. بذر شیکوره رادراسفند ماه کاشته ودر طول فصل بهار وتابستان تولید ریشه متورم وضخیم می کند درفصل پائیز ریشه ها برداشت می شوند وسپس برای یکنواخت کردن اندازه طوقه ها معمولا قسمت انتهائی غده را باچاقو قطع می کنند سپس گودای به عرض 5/1 متر به طول دلخواه وبه عمق cm 60- 50 ایجاد   می کنند قسمت کف چاله راابتدا به صورت کامل آبیاری کرده وسپس شخم می زنند وبعد صاف می کنند ریشه های یکنواخت شده رادر کف گلدان می کارند به طوریکه فاصله بین ریشه ها cm 1باشد ریشه ها نبایستی درتماس باهمدیگر باشند چونکه ممکن است باعث شیوع آلودگی شود سپس شن رابین فضای خالی ریشه می ریزند این شن ها باعث می شود که زهکشی آب بصورت مطلوب صورت بگیرد سپس روی ریشه ها رابا کاه وکلش وخاک واره می پوشانند دراثر عدم رسیدن نور به  ریشه ها برگها از روی طوقه شروع به سبز شدن می کنند موادغذایی موردنیاز برای رشد بذرها از ریشه متورم تامین می شود به تدریج موادغذایی به مصرف رشد برگهای جدید رسیده وتولید مجموعه ای از برگهای فشرده شبیه کلم می کند که این برگها به خاطر عدم دریافت نور به رنگ سفید می باشد وقتی که رشد برگ به حداکثر خودرسید برگها رااز طوقه قطع می نمایند . دوره رشد برک 3-2 ماه می باشد که بستگی به دمادارد اگر دما درطی مدت پرورش پائین باشد دوره رشد طولانی وچنانچه دما بالا باشد دوره رشد کوتاه خواهد شد . دمای مناسب برای پرورش شیکوره °C 16 می باشد برخی از کشاورزان علاوه بر روش متداول که گفته شد اقدام به تولید برگ درزمین اصلی می کنند به این صورت كه ریشه ها را درپائیز ازخاك خارج نمی كنند این ریشه ها درخاك باقی مانده وروی آن را پلاستیك سیاه می كشند به تدریج برگها شروع به رشد كرده وبه صورت مجموعه ای از برگهای گسترده درمی آید فرق آن باروش متداول دراین است كه درروش مزرعه ای به خاطر اینكه روی ریشه باموادی پوشانده نمی شود بنابراین برگها به صورت فشرده درنمی آیند  وهم چنین میزان عملكرد دراین روش كمتراز روش متداول است.

خواص دارویی کاسنی

قلب، كبد و كلیه را فعال می كند.
كاسنی گیاهی پایا، علفی به ارتفاع 5/0 تا5/1 متر است. ریشه ای قوی و دراز به رنگ قهوه ای دارد. برگهای آن متناوب و پوشیده از تارهای فراوان در اطراف و گلبرگهای میانی است.
قسمت مورد استفاده كاسنی، برگ، ریشه و دانه آن است.

فواید:
این گیاه در پزشكی اهمیت بسیاری داشته است. به طوری كه ابن سینا پزشك بزرگ مسلمان در مورد گیاه كاسنی و خواص آن رساله ای نوشته است.
دانشمندان علم گیاه شناسی برای این گیاه خواص و آثار زیر را برشمرده اند:
ـ كاسنی باز كننده و حمل كننده ماده بیماری كبد است.
ـ كاسنی مسكن عطش و حرارت درونی است. كاسنی در درمان التهابات معده و پاك كردن مجاری ادراری، مؤثر است.
ـ اگر آب پخته كاسنی را با سكنجبین میل كنید بهترین داروی تب های طولانی و مداوم است.
ـ مالیدن آب كاسنی به محل های خارش بدن بسیار مفید است.
ت غرغره آب كاسنی با فلوس برای درد گلو، ورم و سوزش گلو مفید است. فرمول مذكور برای درمان ورم حلق (لارنژیت) و تورم مفصلی نافع است.
ـ مصرف تخم كاسنی، كمی با حالت تهوع همراه است كه باید در آن سكنجبین اضافه كنید.
ـ ریشه كاسنی در باز كردن و روان شدن اخلاط بسیار مؤثر است.
ـ ریشه كاسنی، مجاری گوارشی را پاك می كند و بهترین تصفیه كننده خون است. ریشه كاسنی در از بین بردن ورم احشا خیلی مؤثر است.
ـ ریشه كاسنی بهترین دارو برای آب آوردن شكم است و در نفخ و تحلیل مواد بسیار نافع است. ریشه كاسنی برای تقویت معده، زیاد كردن ادرار و رفع درد مفاصل و ضد یرقان مفید است.
ـ عرق كاسنی كه از گیاه تازه كاسنی گرفته شده باشد برای خنكی به كار می رود.
ـ برگ های كاسنی دارای املاح پتاس است و جوشانده آن برای تصفیه خون، تقویت معده و اعضا به كار می رود.
كاسنی انواع مختلف دارد كه ریشه و برگ های آن در پزشكی، در بهبود تب ها، یرقان (زردی) و انسداد مجاری صفراوی مفید است.
ـ تمام قسمت های كاسنی مخصوصاً ریشه و برگ آن، محرك صفرا است و به عمل هضم كمك می كند و اثر آن در نارسایی های كبدی، قولنج های كبدی و ناراحتی های صفراوی بارز است.
كاسنی در ازدیاد نطفه و زیبایی چهره كودك تازه متولد مفید است.
كاسنی انسان را از ابتلا به قولنج نگه می دارد.
ـ كاسنی، توان و نیروهای بدنی را تجدید می كند. كاسنی در ضعف اعصاب، ضعف چشم و فشار خون مفید است.
كاسنی، قلب، كلیه، كبد را فعال و با نشاط می گرداند. كاسنی رحم را به وظیفه طبیعی خود وا می دارد.
ـ برگ كاسنی، دارای مقداری ویتامین«ث»‌است و لذا در حفظ جوانی مؤثر است. برگ كاسنی، زهر طحال را از بین می برد و كیسه صفرا، یرقان و دردهای معده و كبدی را معالجه می كند.